7.3
Pompayı bozmamak veya deformasyona uğratmamak için; metal boruların pompanın ağızlarına
fazla zorlama uygulamalarını önleyiniz. Şekil C. Boruların termik genleşmeleri, pompaya zarar
vermemeleri için alınacak uygun tedbirler ile dengelenmelidir. Boru flanşları pompanın boru
flanşlarına uygun olmalıdır.
7.4
Gürültüyü asgari dereceye indirmek için gerek emme ve basma borularına, gerek motor
ayaklarıyla temel arasına titreşim önleyici contalar takmanızı tavsiye ederiz.
7.5
Pompayı pompalanacak sıvıya mümkün olduğu kadar yakın bir yere yerleştirmek daha
iyidir. Boruların iç çapı asla elektrikli pompa ağızlarının çapından küçük olmamalıdır.
Buharlaşma yüzeyiyle pompa ekseni arasındaki seviye farkı negatif olursa uygun özellikleri olan
bir dip valfinin emme borusuna takılması şarttır. Şekil D. Emme derinlıği dört metreyi aşarsa yada
emme hattı uzun yatay borular halinde ise çapı elektrikli pompanın emme ağzı çapından büyük
olan bir emme borusunun kullanılması tavsiye edilir.
Farklı çaplardaki boruların düzensiz bağlanması ve keskin dönüşler, debi kayıplarını önemli
ölçüde arttırır. Küçük çaplı bir borudan daha büyük çaplı bir boruya kademeli bir şekilde
geçilmelidir. Kural olarak; geçit konisi uzunluğu çaplar arasındaki farkın 5/7'i olmalıdır.
Emme borusu eklerinin hava sızdırmalarına izin vermediklerini itina ile kontrol ediniz. Flanşlar ile
kontraflanşları arasındaki contaların borunun içinde normal sıvı akışını önlemeyecek şekilde
merkezleştirilmiş olduklarını kontrol ediniz. Emme borusunun içinde hava baloncuklarının
oluşmasını önlemek için emme borusunu elektrikli pompaya doğru biraz eğiniz. Şekil D.
Birden çok pompanın montajı yapılması durumunda, her pompanın kendine alt ayrı bir emme
borusu olması gereklidir. Tek istisna, (öngörüldüğü takdirde) yedek pompadan oluşmaktadır.
Yedek pompa, sadece ana pompanın arızası halinde devreye girerek, emme borusunun herbiri için
bir tek pompanın çalışmasını sağlamaktadır.
7.6
Pompanın bakımı yapılırken tesisatı boşaltmak zorunda kalmamak için; pompanın, emme ve
basma borularına ara valfler takılmalıdır.
7.7
Pompa, ara valfleri kapalı iken çalıştırılmamalıdır. Aksi takdirde pompanın içinde
sıvının sıcaklığı yükselir ve buhar kabarcıkları teşekkül eder. Bu durumda pompa
mekanik zararlara uğrayabilir. Bu sorunun oluşmasını önlemek için bir tane çift yollu
devre veya sıvı toplama tankı ile bağlantılı bir boşaltma borusu takılmalıdır.
7.8
Elektrikli pompanın iyi çalışması ve en iyi verimi sağlamak için söz konusu olan pompanın
N.P.S.H. (Net Positive Suction Head, yani net pozitif emme yüksekliği) seviyesini bilmemiz
gerekir. Bu değer ile emme seviyesi (Zl) hesaplanabilir. Muhtelif pompaların N.P.S.H. ile ilgili
eğrilerini sayfa 97-98-99'te bulabilirsiniz. Bu hesap çok önemlidir. Nitekim emme seviyesi
hesaplanarak; pompanın doğru şekilde, kavitasyon olayları meydana gelmeden çalışması sağlanır.
Kavitasyon olayları, pompa türbini girişinde akışkanın mutlak basıncının içinde buhar
kabarcıklarının oluşmasına izin verecek değerlere düşmesinden dolayı meydana gelir, dolayısıyla
pompa düzensiz çalışır, manometrik yüksekliği düşer. Pompa, kavitasyon olaylarının meydana
geldiğinde çalışmamalı, aksi takdirde çekiç sesini andıran ve düzenli çıkan bir sese benzer bir
gürültü yapmakla beraber pompa türbinine onarılamaz zararlar verir.
Emme seviyesini (Zl) hesaplamak için aşağıdaki formül uygulanacaktır:
Formülde,
= metre olarak ifade edilen, elektrikli pompa ekseniyle pompalanacak sıvının buharlaşma
Z1
yüzeyi arasındaki fark.
pb
=
mca olarak ifade edilen, yerleştirme yeriyle ilgili barometrik basınç (sayfa 96'deki şekil 3)
NPSH
=
çalışma yeriyle ilgili net emme yüksekliği (sayfa 97-98-99'teki şekil 5-6-7)
Hr
=
metre olarak ifade edilen, tüm emme borusunda (boru – eğriler – dip valfleri) debi kayıpları
°C olarak ifade edilen sıcaklığa istinaden, sıvının metre olarak ifade edilen buhar gerilimi
pV
=
(sayfa 96'deki şekil 4'e bakınız)
Örnek 1: pompanın deniz seviyesinde, t=20°C sıvı sıcaklığında yerleştirilmesi
İstenilen N.P.S.H.:
3,25 m
pb :
10,33 mca (sayfa 96'deki şekil 3)
Hr:
2,04 m
t:
20°C
pV:
0,22 m (sayfa 96'deki şekil 4)
Z1
10,33 – 3,25 – 2,04 – 0,22 = yaklaşık 4,82
All manuals and user guides at all-guides.com
TÜRKÇE
Zl = pb – istenilen N.P.S.H. – Hr – doğru pV
70